Leszcz jest rybą z rodziny karpiowatych. Ciało ma szerokie, wygrzbie cone i spłaszczone, w kształcie zbliżonym do rombu. Ogon ostro wcięty. Kolor płetw szarogranatowy, w odróżnieniu od krąpia. Boki są srebrzyste, u starszych osobników ze złotym odcieniem, podbrzusze czerwonawe. Grzbiet zielonkawoszary. Oczy duże, wyłupiaste, pysk wysuwany na kształt ryjka, jak u karpia.
Zamieszkuje dolne odcinki rzek, zalewy morskie i jeziora, gdzie przebywa nieraz na sporych głębokościach. Pożywienie wyszukuje ryjąc w mule dennym. Tarło odbywa w maju i czerwcu. Dorasta do 5?6 kg, ale nieczęsto łowi się osobniki powyżej 3 kg. Jest to ryba bardzo pospolita zarówno w rzekach, jak i jeziorach, choć jest masowo poławiana przez rybaków.